دراودان در پراپ چیست؟
توسط: دراودان در پراپ چیست؟ وقتی صحبت از ترید در پراپ فرم (Prop Firm) میشود، یکی از مهمترین مفاهیمی که هر معاملهگر—چه تازهکار باشد و چه حرفهای—باید با آن آشنا شود، دراودان (Drawdown) است. این اصطلاح نهتنها در دنیای معاملهگری سنتی بلکه در ساختارهای ارزیابی و قوانین پراپ فرمها نقش کلیدی ایفا میکند.
برای بررسی بیشتر با اوستریچ همراه باشید.
دراودان در پراپ چیست؟
دراودان (Drawdown) در بازار فارکس به کاهش ارزش حساب معاملاتی شما از بالاترین نقطه تا پایینترین نقطه بعدی گفته میشود. به عبارت دیگر، دراودان نشاندهندۀ حداقل میزان ضرری است که در یک دوره معاملاتی تجربه کردهاید.
فرض کنید شما با ۱۰ هزار دلار در حساب فارکس خود شروع به معامله میکنید. در طول معاملات، حساب شما تا ۱۲ هزار دلار افزایش مییابد؛ اما پساز آن، با ضررهای متوالی مواجه میشوید و موجودی حساب شما تا ۹ هزار دلار کم میشود. در این مثال، دراودان شما ۳ هزار دلار (۹۰۰۰ – ۱۲۰۰۰) یا ۲۵% (۳۰۰۰ / ۱۲۰۰۰) خواهد بود.
با توجه به مثال بالا، فرمول محاسبه دراودان بهصورت درصد به شکل زیر است:
در این معادله:
- Pmin = پایینترین مقدار تاریخی (کف)
- Pmax = بالاترین مقدار تاریخی (قله)
مهم است که بدانید دراودان بهمعنای ضرر نیست. دراودان صرفاً حرکت از یک قله به یک کف است، در حالی که معاملهگران ضرر را نسبت به سرمایه اولیه (مبلغ اولیهای که سرمایهگذاری کردهاند) در نظر میگیرند.
ممکن است یک سبد سرمایهگذاری در کل سودآور باشد؛ اما همچنان دچار دراودان شود. بهعنوانمثال شما یک حساب ۱۰۰ هزار دلاری دارید که آن را به ۱۵۰ هزار دلار افزایش میدهید. پساز آن، با مجموعهای از معاملات باخت مواجه میشوید که حساب شما را به ۱۲۵ هزار دلار میرساند.
در این مثال، حساب شما همچنان سودآور است (۲۵ هزار دلار سود نسبت به سرمایه اولیه ۱۰۰ هزار دلاری)؛ بااینحال، شما دچار دراودان شدهاید (۲۵ هزار دلار از اوج ۱۵۰هزار دلار). سبد سرمایهگذاری شما ممکن است ۲۵% بازده داشته باشد؛ اما در همین مدت، شما ۱۶.۷% دراودان را متحمل شدهاید.
دراودان برای سرمایهگذاران، یک خطر محسوب میشود و نشان میدهد که برای غلبه بر آن یا بازگشت به قله اولیه به چه میزان تلاش یا تغییر قیمت نیاز دارند. بههمیندلیل، سرمایهگذاران دراودان را با دقت زیر نظر میگیرند و هنگامی که اوضاع بهسمت بدشدن پیش میرود، استراتژی خود را تغییر میدهند. برای مثال، یک دراودان ۱ درصدی نگرانی ایجاد نمیکند؛ زیرا برای غلبه بر آن، تنها به حدود ۱.۰۱% سود نیاز است؛ اما برای غلبه بر یک دراودان ۵۰ درصدی (از دست دادن نصف سرمایه) نیاز به ۱۰۰% سود (دوبرابرشدن سرمایهتان) است.
دراودان در پراپ تریدینگ بهمعنی حداقل ضرر مجاز در یک حساب معاملاتی پراپ است. به عبارت دیگر، پراپ تریدر (معاملهگر پراپ) تا زمانی که ضرر او از حد مشخصی (دراودان) فراتر نرفته باشد، میتواند به معامله ادامه دهد. فرض کنید یک شرکت پراپ تریدینگ، دراودان روزانه را ۵% تعیین کرده است. اگر معاملهگری در یک روز ۵۰۰۰ دلار ضرر کند، حساب او مسدود میشود و نمیتواند به معامله ادامه دهد.
شیوه نمایش دراودان در حسابهای پراپ
پراپ فرم برای شفافیت بیشتر و جلوگیری از ابهام، معمولاً دراودان (Drawdown) را به شکلهای مشخصی در پنل کاربری یا داشبورد معاملاتی نمایش میدهند. این بخش برای تریدرها حیاتی است، چون کوچکترین اشتباه در درک عددها میتواند منجر به نقض قوانین و از دست دادن حساب شود.
۱. نمایش به صورت درصد (%)
بسیاری از پراپ فرمها دراودان را بهصورت درصدی از بالانس اولیه یا اکوئیتی نشان میدهند.
-
فرض کنید یک حساب ۱۰٬۰۰۰ دلاری با ۵٪ حد ضرر روزانه دارید. در ابتدای روز معاملاتی، بالانس شما ۱۰٬۰۰۰ دلار است. بنابراین حداکثر زیان مجاز در آن روز ۵۰۰ دلار خواهد بود.
۲. نمایش به صورت عددی (دلاری)
بعضی از شرکتها برای سادهتر شدن محاسبه، سقف زیان را بهصورت عددی مشخص میکنند.
-
مثال :فرض کنید شما یک حساب ۱۰۰٬۰۰۰ دلاری دارید و قانون حداکثر دراودان روی ۱۲٪ تنظیم شده است. این یعنی شما در مجموع اجازه دارید تا ۱۲٬۰۰۰ دلار زیان کنید.
۳. نمایش روی نمودار یا داشبورد اکوئیتی
در برخی پلتفرمها مثل MT4/MT5 یا داشبوردهای اختصاصی، منحنی اکوئیتی همراه با محدوده مجاز دراودان نمایش داده میشود. در این حالت، معاملهگر میتواند بهصورت بصری ببیند که چقدر تا سقف زیان فاصله دارد.
۴. نمایش به تفکیک روزانه و کلی
اغلب پراپها دراودان را در دو بخش جداگانه نشان میدهند:
-
Daily Drawdown: محدودیت هر روز معاملاتی.
-
Max/Trailing Drawdown: محدودیت کلی حساب یا در طول مسیر رشد سرمایه.
۵. هشدارها و اعلانها
برخی پراپ فرمهای حرفهای سیستم هشدار دارند. اگر زیان شما به نزدیکی سقف دراودان برسد، یک نوتیفیکیشن یا ایمیل دریافت میکنید. این قابلیت به کاهش ریسک نقض قوانین کمک میکند.
در نتیجه، نحوه نمایش دراودان فقط برای اطلاع نیست، بلکه یک ابزار مدیریت ریسک لحظهای است که معاملهگر میتواند بر اساس آن تصمیمهای معاملاتی روزانهاش را تنظیم کند.
عوامل مؤثر بر دراودان
برای مقابله با افت ارزش سرمایه ، ابتدا باید عوامل مؤثر بر آن را بشناسید. برخی از مهمترین این عوامل عبارتند از:
- استراتژی معاملاتی و مدیریت ریسک:
- انتخاب یک استراتژی معاملاتی نامناسب یا عدم رعایت اصول مدیریت ریسک میتواند منجر به کاهش سرمایه شدید شود.
- برای مثال، اگر شما بدون تعیین حد ضرر وارد معامله شوید و بازار بر خلاف پیشبینی شما حرکت کند، ممکن است دراودان بسیار زیادی را تجربه کنید.
- همچنین، اگر شما در معاملات خود از اهرم بسیار بالایی استفاده کنید، حتی یک معامله ناموفق میتواند منجر به کاهش سرمایه سنگین و حتی از بین رفتن کل حساب شما شود.
- نوسانات بازار و رویدادهای غیرمنتظره:
- بازارهای مالی همیشه با نوسانات همراه هستند. رویدادهای غیرمنتظره مانند اخبار سیاسی و اقتصادی، بلایای طبیعی و جنگها میتوانند باعث نوسانات شدید و غیرقابل پیشبینی در بازار شوند.
- این نوسانات میتوانند منجر به دراودان در حساب معاملاتی شما شوند، حتی اگر شما یک استراتژی معاملاتی مناسب داشته باشید و اصول مدیریت ریسک را رعایت کنید.
- روانشناسی معاملهگری و تصمیمات احساسی:
- ترس، طمع، امید و ناامیدی از جمله احساساتی هستند که میتوانند بر تصمیمات معاملاتی شما تأثیر بگذارند.
- تصمیمات احساسی معمولاً منجر به اشتباهات معاملاتی و دراودان میشوند.
- برای مثال، اگر شما بعد از چند معامله موفق دچار طمع شوید و بدون تحلیل و مدیریت ریسک وارد معامله شوید، ممکن است دراودان شدیدی را تجربه کنید.
نحوه محاسبه دراودان
دراودان (Drawdown) معیاری است که میزان کاهش سرمایه از قلهی حساب تا پایینترین میزان دارایی را نشان میدهد و برای ارزیابی ریسک استفاده میشود. برای محاسبه دراودان، ابتدا باید نقطه اوج یا قلهی سرمایه یا ارزش پورتفوی را در یک دوره زمانی مشخص، شناسایی کنیم. این نقطه اوج بالاترین ارزش سرمایهگذاری است که در آن دوره به دست آمده است.
بعد از تعیین نقطه اوج، باید نقطه فرود یا دره سرمایه را که بعد از نقطه اوج اتفاق میافتد، شناسایی کنیم. این نقطه فرود نشاندهنده کمترین مقدار سرمایه پس از رسیدن به نقطه اوج است. برای محاسبه مقدار دراودان، کاهش ارزش سرمایه از نقطه اوج به نقطه فرود را به دست میآوریم و آن را بهصورت درصدی از نقطه اوج محاسبه میکنیم.
فرمول محاسبه دراودان بهصورت زیر است:
درصد دراودان = 100/ قله حساب* ( کف حساب – قله حساب)
بهعنوان مثال، اگر ارزش پورتفوی شما در نقطه اوج 100,000 دلار باشد و سپس به 80,000 دلار کاهش یابد، دراودان حساب شما، 20 درصد است.
اهمیت محاسبه دراودان
محاسبه دراودان به سرمایهگذاران و معاملهگران کمک میکند تا میزان ریسک و نوسانات استراتژی سرمایهگذاری خود را بهتر درک کنند. مدیریت صحیح دراودان و کاهش آن میتواند به پایداری سرمایهگذاری و کاهش ضررهای سنگین بر سرمایه کمک کند. ازاینرو، سرمایهگذاران و معاملهگران موفق به دنبال روشهایی هستند که دراودان را به حداقل برسانند تا از افت شدید ارزش سرمایه جلوگیری کنند.
تفاوت بین دراودان مطلق و نسبی
دراودان به دو نوع اصلی مطلق و نسبی تقسیم میشود:
- دراودان مطلق (Absolute drawdown): مقدار دقیق افت ارزش داراییها را نسبت به بالانس اولیهی حساب نشان میدهد. برای مثال، اگر ارزش حساب از 100,000 دلار به 120.000 دلار برسد و سپس 90,000 دلار کاهش یابد، دراودان مطلق 10,000 دلار است.
- دراودان نسبی (Relative Drawdown): مقدار افت ارزش داراییها را نسبت به بالاترین بالانس حساب محاسبه میکند، برای مثال، اگر ارزش حساب از 100,000 دلار به 120.000 دلار برسد و سپس 90,000 دلار کاهش یابد، دراودان نسبی 30,000 دلار است.
دلایل وقوع دراودان
چندین عامل میتوانند باعث ایجاد دراودان در حسابهای معاملاتی شوند که در زیر به بررسی آنها میپردازیم:
-
نوسانات بازار
نوسانات بازار یکی از اصلیترین دلایل وقوع دراودان است. بازارهای مالی تحتتأثیر عوامل متعددی مانند عوامل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی قرار دارند که میتوانند به نوسانات شدید قیمتها منجر شوند. این نوسانات ممکن است باعث کاهش ارزش داراییهای سرمایهگذاران و در نتیجه وقوع دراودان شوند. برای مثال، بحرانهای مالی، تغییرات ناگهانی نرخ بهره، یا اخبار غیرمنتظره اقتصادی میتوانند بهسرعت ارزش داراییها را تحتتأثیر قرار دهند و دراودان قابلتوجهی ایجاد کنند.
برای مدیریت نوسانات بازار و کاهش تأثیر آنها بر دراودان، سرمایهگذاران و معاملهگران باید از استراتژیهای متنوعسازی استفاده کنند و سرمایه خود را در انواع مختلف داراییها پخش کنند. این کار میتواند به کاهش ریسک کلی و کاهش احتمال وقوع دراودانهای شدید کمک کند.
-
تصمیمات معاملاتی نادرست
تصمیمات معاملاتی نادرست یکی دیگر از دلایل مهم وقوع دراودان است. معاملهگران و سرمایهگذارانی که بدون تحلیل کافی و یا با اعتماد بیش از حد به پیشبینیهای خود اقدام به خرید و فروش و معامله میکنند، ممکن است دچار زیانهای قابلتوجهی شوند. برای مثال، خرید در اوج قیمت و فروش در کف قیمت، یا اعتماد به اطلاعات غلط و شایعات میتواند دراودان ایجاد کند.
برای جلوگیری از تأثیرات منفی تصمیمات معاملاتی نادرست، سرمایهگذاران باید به استراتژیهای معاملاتی منظم پایبند باشند و یک برنامه معاملاتی مشخص داشته باشند.
-
عدم مدیریت ریسک مناسب
عدم مدیریت ریسک مناسب نیز میتواند به وقوع دراودانهای شدید منجر شود. مدیریت ریسک به معنای شناسایی، ارزیابی و کنترل ریسک است. عدم تعیین حد ضرر (Stop Loss)، عدم تنوعبخشی کافی در سبد سرمایهگذاری و عدم استفاده از ابزارهای مدیریت ریسک میتواند منجر به افزایش ریسک و وقوع دراودان شود.
برای مدیریت بهتر ریسک، باید استراتژیهای مدیریت ریسک بهدقت اجرا شود. تعیین و رعایت حد ضرر نیز از جمله اقداماتی است که میتواند به کاهش ریسک و جلوگیری از وقوع دراودانهای شدید کمک کنند.
-
عوامل خارجی غیرقابلپیشبینی
عوامل خارجی غیرقابلپیشبینی نیز میتوانند باعث وقوع دراودان شوند. این عوامل شامل حوادث طبیعی، بحرانهای سیاسی، جنگها، پاندمیها و سایر رویدادهای غیرمنتظرهای هستند که میتوانند بهسرعت بر بازارهای مالی تأثیر بگذارند و ارزش داراییها را کاهش دهند. برای مثال، بحران مالی سال 2008 و پاندمی COVID-19 نمونههایی از رویدادهای غیرقابلپیشبینی هستند که منجر به دراودانهای شدید در بازارهای مالی شدهاند.
داشتن استراتژیهای مدیریت ریسک و سرمایه میتواند در برابر این خطرات از سرمایهی حسابهای معاملاتی محافظت کند.